Edukacja

Wielki krok dla kobiet

Po raz pierwszy w historii połowa świeżo upieczonych astronautów – astronautek! – NASA to kobiety. Kobiety, które chcą polecieć tam, gdzie nie dotarł jeszcze nikt. Na Marsa.

Autorka: Joyce Riha Linik

W wielu filmach, tak dokumentalnych, jak i fabularnych, o dzielnych pionierach podboju kosmosu obok mało wyraźnych zdjęć Neila Armstronga odpowiedzialnego za pierwszy krok ludzkości na Księżycu pokazuje się zbyt wiele scen kobiet, które zostały w domu i – z oczyma utkwionymi w ekranie telewizora oraz telefonem pod ręką – oczekiwały na wieści o losie swoich mężów.

Jednak dziś połowę nowych astronautów NASA stanowią kobiety. Bez wątpienia zasłużyły sobie na miejsce w rakiecie, a kto wie, być może jedna z nich jako pierwszy człowiek postawi kiedyś stopę na Marsie.

W swoim ostatnim naborze NASA nie dobierała astronautów pod kątem płci. Nowe astronautki pokonały 6100 kandydatów, bo były merytorycznie najlepsze.

„Nigdy nie określamy liczby przyjmowanych kobiet i mężczyzn. To byli po prostu najlepsi kandydaci spośród wszystkich zgłoszonych” – powiedział o ostatnim naborze Janet Kavandi, wicedyrektor NASA w ośrodku badawczym Glenn Research Centre.

Christina Hammock Koch, Nicole Aunapu Mann, Jessica Meir i Anne McClain
Christina Hammock Koch, Nicole Aunapu Mann, Jessica Meir i Anne McClain

Chociaż misja lotu na Marsa to perspektywa co najmniej 15 lat, przygotowania już się rozpoczęły. Kobiety będą obecne na każdym etapie tej podróży, zarówno za kulisami, budując sprzęt, który pozwoli tam dotrzeć, jak i w pierwszym i środkowym szeregu, przygotowując się do badania Czerwonej Planety.

„Jeśli polecimy na Marsa, będziemy reprezentować nasz cały gatunek w miejscu, w którym jeszcze nigdy nie byliśmy” – powiedziała Anne McClain (l. 36), kombatantka odznaczona za udział w inwazji lotniczej na Irak w ramach operacji „Iracka Wolność”. „Moim zdaniem jest to szczyt ludzkich możliwości”.

 

Pionierki podboju kosmosu

Według najnowszych danych nie ma żadnych dowodów na różnice między płciami w zakresie zachowań i reakcji psychologicznych podczas lotu kosmicznego.

Kobiety, co prawda, mają większą skłonność do nietolerancji ortostatycznej, która objawia się tym, że po wylądowaniu nie mogą zbyt długo przebywać w pozycji stojącej bez omdlenia. Z kolei mężczyźni po locie w kosmos mają częściej problemy ze wzrokiem.

Naukowcy NASA przyznają jednak, że danych na temat mężczyzn jest znacznie więcej niż danych dotyczących kobiet, ponieważ te ostatnie o wiele rzadziej miały okazję do podróżowania w kosmosie. Dotychczas w kosmos poleciały 543 osoby, w tym zaledwie 11 procent kobiet.

Co nie oznacza, że nie mają się czym pochwalić. I tak, dr Helen Sharman, brytyjska chemiczka, została pierwszą brytyjską astronautką i pierwszą kobietą, która odwiedziła stację kosmiczną Mir w 1991 roku. Z kolei Włoszka Samantha Cristoforetti jest pierwszą kobietą, która spędziła 200 kolejnych dni na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Mimo to – z uwagi na dotychczasową męską dominację w tej dziedzinie – zmiany, które zaszły ostatnio, wydają się olbrzymie.

NASA-women-astronauts_Mars-e1463499474479-pl

Dostać się do NASA, nie mówiąc o Marsie, to gigantyczny wyczyn sam w sobie.

„Zawsze marzyłam o pracy w NASA, ale nie chciałam się tam dostać utartym szlakiem, czyli na przykład ucząc się pilotażu czy nurkowania” – przyznała Christina Hammock Koch (l. 37). „Chciałam się tam dostać, ponieważ fascynowała mnie nauka i przekraczanie kolejnych granic”. Koch trzy i pół roku przekraczała granice ziemskie, pracując na Antarktydzie, w tym na biegunie południowym, i w Arktyce.

Pracowała także w Laboratorium Astrofizyki Wysokich Energii przy Centrum Lotów Kosmicznych im. Roberta H. Goddarda i na Wydziale Kosmicznym Laboratorium Fizyki Stosowanej na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa, gdzie brała udział w opracowaniu przyrządów naukowych wykorzystywanych później w licznych misjach NASA.

Oprócz Koch i McClain mamy też dwie 38-latki – Jessicę Meir i Nicole Aunapu Mann. Meir jest biologiem, która zanim została astronautką, badała wpływ mikrograwitacji i lotów kosmicznych na ciało ludzkie w Centrum Lotów Kosmicznych im. Lyndona B. Johnsona.  Mann jest inżynierem mechanikiem. Odbyła dwa okresy służby w korpusie piechoty morskiej jako pilot myśliwca w operacjach „Iracka Wolność” i „Trwała Wolność”.

 

Podróż na Marsa

Podróż na Marsa będzie okupiona wielkim wysiłkiem. Planeta ta znajduje się w odległości ponad 56 milionów kilometrów od Ziemi, co oznacza, że lot w jedną stronę zajmie od sześciu do dziewięciu miesięcy. Podróż w obie strony potrwa od dwóch do trzech lat. Klimat jest niesprzyjający – wielomiesięczne burze piaskowe i temperatury spadające zimą do minus 284 stopni.

Ale astronautki już zabrały się za zdobywanie niezbędnych w tej wyprawie umiejętności.

W ciągu dwóch lat szkolenia pilotowały samoloty ponaddźwiękowe T-38 (rozwijające prędkość 32 km na minutę), doświadczyły stanu nieważkości na pokładzie „wymiotolotu” (ang. vomit comet), a nawet wykonywały specjalne ćwiczenia pod wodą w 180-kilogramowych kombinezonach na głębokości dwunastu metrów w Neutral Buoyancy Lab – olbrzymim basenie z podwodną atrapą Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

NASA-women-astronauts_International-Space-Station-e1463499524531-pl

McClain porównuje poruszanie się w kombinezonie kosmicznym do pilotowania samolotu.

„To niezwykle złożony technicznie sprzęt” – powiedziała. „Trzeba znać wszystkie szczegóły na jego temat – procedury awaryjne, różne systemy. Trzeba się nauczyć innego rodzaju poruszania, aby wykonać misję”.

Dalsze szkolenia astronautki będą odbywać w ramach trójpoziomowego planu misji lotu na Marsa. Earth Reliant Exploration dotyczy badań wykonywanych na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Proving Ground to złożone operacje, które NASA przeprowadzi w odległej, ale nie bardzo odległej, przestrzeni kosmicznej. Wreszcie Earth Independent to działania obejmujące misje załogowe w dalekim kosmosie, a ostatecznie, na samym Marsie.

W międzyczasie NASA będzie kontynuować zbieranie danych na temat efektów fizjologicznych podróży kosmicznych na ludzkie ciało, jak również na temat różnic w reakcjach mężczyzn i kobiet na pobyt w kosmosie.

Mann, McClain, Koch i Meir przeszły już ekstremalne wyzwania na Ziemi. Przyszła pora na przekroczenie kolejnej granicy.

Udostępnij ten artykuł

Podobne tematy

Edukacja Nauka

Przeczytaj w następnej kolejności