Pościg za wydajnością

Intel Pure Performance #5: Procesory? To mnie kręci!

Intel Inside

Podkręcanie procesorów (ang. overclocking) może wydawać się skomplikowanym, kosztownym oraz niebezpiecznym zajęciem, zarezerwowanym wyłącznie dla specjalistów obeznanych w niuansach sprzętowych. Faktycznie, kiedyś wymagało to zaawansowanej wiedzy i samodzielnego eksperymentowania, jednak dzisiaj sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Wyciśnięcie dodatkowych megaherców z odblokowanych procesorów Intela jest stosunkowo proste, natomiast korzyści z takiego zabiegu wymierne. Nie wierzycie? Zobaczcie, ile dodatkowej wydajności można jeszcze uzyskać z Intel Core i5-6600K.

Zacznijmy od najważniejszej informacji – czego potrzeba, aby rozpocząć przygodę z podkręcaniem? Przede wszystkim niezbędny będzie procesor dysponujący odblokowanym mnożnikiem. Opcja swobodnej zmiany taktowań została w wielu jednostkach częściowo lub całkowicie zablokowana. Modele dedykowane podkręcaniu oznaczono symbolami „K”, „X” oraz „C”, umieszczonymi na końcu nazwy produktu. np.: Intel Core i5-6600K, Core i5-5675C albo Core i7-5960X. Operowanie mnożnikiem jest zresztą najprostszym sposobem uzyskania żądanej częstotliwości, gdyż pomnożony przez wartość magistrali systemowej (BCLK), zazwyczaj wynoszącej 100 MHz, determinuje faktyczne taktowanie procesora. Przykładowo: jeśli wybierzemy mnożnik x45, otrzymamy zegar 4500 MHz.

Oczywiście wynik końcowy jest uzależniony od konkretnego egzemplarza procesora, aczkolwiek sama operacja nie wymaga nadzwyczajnych zdolności. Wystarczy przestawić parę suwaków w ustawieniach płyty głównej (BIOS), wykonać kilka testów stabilności i gotowe. Szczegóły tego procesu zostawmy jednak na potrzeby bardziej zaawansowanego poradnika.

GRAFIKA_1
Procesory Intel Core i5 oraz Core i7 z literami K, C i X na końcu nazwy są stworzone do podkręcania.

Drugim ogniwem wymaganym do skutecznego podkręcania procesora jest odpowiednia płyta główna. Intel dla entuzjastów dodatkowych megaherców przygotował chipsety (układy sterujące) Z170, X99 oraz Z97, które oprócz uwolnienia pełnego potencjału modeli z odblokowanym mnożnikiem pozwalają zainstalować szybsze pamięci operacyjne (RAM) DDR3/DDR4. Większa liczba slotów PCI-Express, portów SATA czy gniazd USB obecna w takich urządzeniach, a bezpośrednio niewpływająca na skuteczność podkręcania, może natomiast stanowić dodatkową zachętę dla użytkowników składających wydajny oraz funkcjonalny komputer.

Poszczególni producenci płyt głównych mają bardzo zróżnicowane oferty, wypełnione konstrukcjami dla graczy, profesjonalistów i overclockerów, trudno więc wskazać jednogłośnego faworyta. W każdym razie, łącząc obie składowe – odblokowany procesor oraz właściwą płytę główną – optymalnie wykorzystamy możliwości sprzętu.

GRAFIKA_2
Płyty główne z chipsetami Intel Z170, X99 i Z97 to modele przygotowane z myślą o podkręcaniu odblokowanych procesorów.

Ile dodatkowej wydajności można wykrzesać dzięki podkręcaniu? W zależności od posiadanego procesora, aplikacji, naszej determinacji, doświadczenia oraz szczęścia, górna granica wynosi 25-30%. Dobrym przykładem świeci Intel Core i5-6600K, reprezentujący segment modeli najczęściej wybieranych do overclockingu, bez problemu osiągający 4500 MHz w warunkach domowych, czyli z konwencjonalnym systemem chłodzenia wykorzystującym powietrze. Bazowe taktowanie tego procesora wynosi 3600 MHz (dla obciążonych wszystkich rdzeni), wzrastając w trybie Turbo Boost do 3900 MHz (kiedy wykorzystywany jest jeden rdzeń). W skrajnym przypadku zyskujemy zatem przyspieszenie z podstawowych 3600 MHz do 4500 MHz (~25%). Oczywiście jeśli zegary bazowe procesora będą wyższe, ogólne korzyści z overclockingu zmniejszą się proporcjonalnie do różnicy w taktowaniach.

Naszym egzemplarzem doświadczalnym będzie wspomniany Intel Core i5-6600K. W pierwszej kolejności zmierzy się z wymagającymi grami. Wszystkie testy były przeprowadzone w tandemie z kartą graficzną GeForce GTX 980:

– Battlefield 4 – 1920×1080, ustawienia Ultra

– Crysis 3 – 1920×1080, ustawienia Bardzo Wysokie

– GTA V – 1920×1080, ustawienia Bardzo Wysokie

– Far Cry 4 – 1920×1080, ustawienia Ultra

– Watch Dogs – 1920×1080, ustawienia Ultra

WYKRES_GRY
Dzięki podkręceniu procesora można odczuć wyraźne przyspieszenie w grach komputerowych.

Płynność w grach po podkręceniu procesora wzrosła średnio o 22%. Wyniki są więcej niż satysfakcjonujące, biorąc pod uwagę, że dokonaliśmy zmiany zaledwie dwóch parametrów w jednej zakładce BIOS płyty głównej (napięcie zasilania i mnożnik). Warto zauważyć, że pomimo bardzo wysokich ustawień i wykorzystania wydajnej karty graficznej, procesor nadal odgrywa tutaj istotne znaczenie.

Druga partia testów obejmuje gamę popularnych programów użytkowych. Wszystkie pomiary polegały na jak najszybszym wykonaniu operacji:

– Blender – renderowanie dwuwymiarowego projektu

– 7-Zip – kompresja 2GB plików graficznych

– Freemake Video Converter – konwersja filmu AVI

– ACDSee Pro – zmiana formatu zdjęć PNG na JPEG

– POV-Ray – renderowanie trójwymiarowej sceny

WYKRES_PROGRAMY
Nawet w programach użytkowych korzyści z podkręcania są dobrze widoczne.

Uśredniony zysk z podkręcania, podobnie jak w przypadku gier komputerowych, oscyluje w granicach 20%. Dlatego nawet osoby zajmujące się wyłącznie pracą na komputerze powinny poważnie rozważyć korzyści płynące z overclockingu. Szybsze ukończenie projektu, wygenerowanie spakowanego pliku czy obróbka materiału wideo to przecież zaoszczędzone minuty mogące zamienić się w godziny, zwykle bardzo cenne.

Cóż można napisać na zakończenie? Chyba wystarczy podsumować, że overclocking jest stosunkowo łatwym, pewnym i skutecznym sposobem na podniesienie wydajności komputera o kilkadziesiąt procent, bez potrzeby wymieniania całej platformy. Na etapie składania zestawu oznacza to konieczność dołożenia pewnej sumy do odblokowanego procesora, lepszej płyty głównej i systemu chłodzenia, ale profity w postaci „zamrożonej” wydajności uzasadniają wydatek. Większa liczba klatek na sekundę w grach poprawia komfort zabawy, natomiast krótszy czas wykonywania innych operacji sprzyja efektywniejszej pracy.

Podkręcanie nie wymaga nadzwyczajnej wiedzy, jak również fizycznej ingerencji w sprzęt, dlatego praktycznie każdy średnio zaawansowany użytkownik może skorzystać z takiej możliwości. W internecie są zresztą dostępne poradniki, które dokładnie tłumaczą co należy zrobić, aby bezboleśnie przyspieszyć procesor. Producenci płyt głównych wprowadzili w niektórych seriach technologie wykonujące to automatycznie, więc wystarczy wcisnąć jeden przycisk i poczekać na rezultaty. Zatem… gaz do dechy!

Udostępnij ten artykuł

Podobne tematy

Innowacje techniczne

Przeczytaj w następnej kolejności

Read Full Story