Zdrowie

Sztuczne życie: chromosomy z probówki

Hans-Martin Durst Autor, Hemd & Hoodie
Po raz pierwszy w laboratorium wyprodukowano jedną trzecią chromosomów wyższej formy życia. Umożliwi to w przyszłości tworzenie nowych organizmów i terapię genową.

Naukowcy dokonali przełomu w tworzeniu nowych form życia w probówce w 2010 roku, tworząc bakterie z syntetycznym genomem. Teraz po raz pierwszy udało im sztucznie wyprodukować jedną trzecią DNA wyższej formy życia. Grupa badaczy odtworzyła pięć z szesnastu chromosomów w drożdżach piekarskich w laboratorium, a następnie włączyła je do żywych komórek. Ze względu na miliony par bazowych złożoność materiału genetycznego oznaczała, że ten kamień milowy można było osiągnąć jedynie przy zaangażowaniu technologii.

Badacze nie mogli też po prostu skopiować chromosomów drożdży jeden do jednego, ale zamiast tego musieli je ponownie złożyć. Przenosili sekwencje DNA z jednego chromosomu do drugiego i budowali je „na zapleczu”, by w przyszłości móc łatwiej zmieniać skład genetyczny. Jednocześnie wycinali sekcje bez kluczowych funkcji, a następnie przeprowadzili testy w celu sprawdzenia funkcjonalności komórek. „Zasadniczo przyspieszamy ewolucję” — wyjaśnia Jef Boeke, który poprowadził długoterminowy projekt pełnej syntezy genomu drożdży.

Wykorzystanie chromosomów w walce z chorobami dziedzicznymi

Celem projektu jest taka zmiana drożdży, żeby można było je łatwiej wykorzystywać do produkcji leków, biopaliw i wysoce odżywczych środków spożywczych. Naukowcy liczą, że do końca roku wytworzą pozostałe jedenaście chromosomów. W perspektywie długofalowej celem badań jest stworzenie podstawy do odtworzenia kompletnego roślinnego, zwierzęcego lub nawet ludzkiego genomu. Wówczas być może technologia w terapii genowej zastąpi uszkodzone chromosomy pacjenta. Umożliwiłoby to leczenie wrodzonych chorób, a nie tylko łagodzenie ich objawów.

Naukowcy ponownie składają niektóre z chromosomów drożdży.
Naukowcy ponownie składają niektóre z chromosomów drożdży. Gif: Giphy – (montaż)

Takie pomysły wywołują jednak etyczne obawy o wpływ genetycznie zmodyfikowanych organizmów na środowisko. Niektórzy boją się też, że w przyszłości w probówkach testowych będzie hodować się ludzi ze zoptymalizowanym DNA. Naukowcy podkreślają, że zmodyfikowane chromosomy są przeznaczone wyłącznie do użytku w laboratoriach i że nie mają zamiaru tworzyć ludzi bez biologicznych rodziców. W przyszłości proponują również wykorzystanie części swojego budżetu na rozważenie kwestii etycznych.

Udostępnij ten artykuł

Podobne tematy

Zdrowie Nauka

Przeczytaj w następnej kolejności

Read Full Story